رئیس ستاد دیه در حالی در تازه‌ترین اظهارات خود تعداد زندانیان مهریه را ۳ هزار نفر اعلام کرد و میانگین سن این افراد را ۲۵ سال دانست که به گفته کارشناسان حقوقی و اعضای کمیسیون قضایی مجلس شورای اسلامی، صدور حکم زندان برای ندادن مهریه غیر‌شرعی و غیر‌قانونی است و قضات در این مورد مرتکب یک عمل غیرقانونی می‌شوند. 

موضوع زندانیان مهریه با توجه به افزایش آمارهای طلاق در سال‌های اخیر، به رغم تمهیداتی مانند قسط بندی مهریه، کماکان وجود دارد و بسیارند کسانی که تنها به دلیل ناتوانی در پرداخت مهریه، سال‌های جوانی خود را در زندان می‌گذارنند و در برخی موارد به دلیل قرار گرفتن در کنار انواع مجرمان جرائم مختلف، پس از آزادی از زندان، خود تبدیل به خلافکار حرفه‌ای می‌شوند! 

دست قضات برای حکم زندان روان است!
حکم حبس برای بدهکاران دیه در حالی در دادگاه‌ها صادر می‌شود که به باور رهبر، رئیس قوه قضائیه نیز دستور داده که کسی را به خاطر مهریه زندان نیندازند، اما دست عده‌ای از قضات برای حکم زندان دادن روان است! 

زندانی مهریه امروز، نابهنجار فردا
یکی از پیامدهایی که به زندان افتادن بدهکاران مهریه در پی دارد، این است که چنین افرادی که در بیشتر موارد پیشینه کیفری نیز ندارند، زمانی که پایشان به زندان باز می‌شود و در میان جمعی خلافکار قرار می‌گیرند، زندان برای آنها حکم کلاس فشرده آموزش انواع و اقسام بزه‌های اجتماعی را پیدا می‌کند. این گونه است که برخی از زندانیان مهریه که پیش از ورود به زندان افرادی بهنجار هستند، پس از آزادی از پشت میله‌ها، تبدیل به سارق حرفه‌ای، قاچاقچی و معتاد می‌شوند یا به اعمال منافی عفت روی می‌آورند. 

زندانی کردن بدهکار مهریه خلاف شرع مقدس است
سیدیونس موسوی سرچشمه دیگر عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس درباره حکم شرعی زندانیان مهریه به خبرنگار «جوان» می‌گوید: بنابر آیات قرآن، باید به بدهکاری که به دلیل فقر توانایی پرداخت بدهی‌اش را ندارد، مهلت داده شود، چه بدهکار مهریه چه هر بدهی دیگر. به باور موسوی، با زندانی کردن بدهکاران مهریه که کاری درست نمی‌شود. باید آزادشان گذاشت تا بتوانند بدهی خود را پرداخت کنند. وی درباره حکم زندان برای بدهکاران مهریه که کماکان از سوی قضات صادر و در دستگاه قضا اجرا می‌شود می‌گوید: زندانی کردن بدهکار فقیر، خلاف شرع مقدس اسلام است. قاضی باید تحقیق کند و اگر فقر متهم بر او محرز شد، نباید حکم زندان برای او صادر کند. وی همچنین در خصوص شق دیگر قانونی که بر اساس آن در صورت ناتوانی فرد در پرداخت مهریه، دولت باید آن را پرداخت کند، می‌گوید: اجرای چنین حکمی نیز ممکن نیست، زیرا در آن صورت دولت تمام درآمد‌ش را باید هزینه پرداخت مهریه زنان کند! 

در شرع مهریه عندالاستطاعه نداریم
با توجه به مولفه جدیدی که به اسناد ازدواج مبنی بر عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن مهریه وجود دارد، خلیل حیات مقدم، عضو دیگر کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس به «جوان» می‌گوید: در شرع استطاعت تنها در پرداخت نفقه لحاظ می‌شود و در پرداخت مهریه استطاعت در نظر گرفته نمی‌شود و فی البداهه بر ذمه زوج است و هر وقت زوجه مطالبه کند، مرد ملزم به پرداخت است. 

لایحه حبس زدایی در راه است
این در حالی است که زندانی کردن بدهکاران مهریه برای همسرانشان پول نمی‌شود و چه بسا فرد اگر آزاد باشد شاید بتواند به نحوی بدهی‌اش را تهیه کند. حیات‌مقدم درباره حذف حکم زندانی برای بدهکاران مهریه می‌گوید: لایحه جدید مجلس در خصوص حبس‌زدایی در مجازات‌های اسلامی، اگر به تأیید شورای نگهبان برسد، باعث کاهش حکم زندان در دادگاه‌ها می‌شود. در حال حاضر به دلیل کم تجربگی برخی قضات و ماهیت برخی قوانین، صدور حکم حبس در دادگاه‌های کشور بسیار زیاد است. 

تعیین حدود برای مهریه غیر شرعی است
فراگیر شدن مهریه‌های سنگین در سال‌های اخیر و بی‌توجهی به مشکلاتی که در اثنای زندگی ممکن است ادامه آن را غیر ممکن کند، باعث شده که پرداخت مهریه به مشکل بسیاری از مردان به ویژه جوان‌ترها تبدیل شود. به باور حیات مقدم، باید در این زمینه فرهنگ‌سازی کرد تا مردان در ابتدای ازدواج توانایی خود را در پرداخت حق عندالمطالبه همسرشان بسنجند، اما تعیین حدود برای مهریه غیرشرعی و در اصل غیر ممکن است زیرا موضوعی کاملاً شخصی است. 

بیمه مهریه راهی برای رهایی از زندان
دکتر مصطفی اقلیما، رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران، درباره راهکار مقابله با زندانی مهریه به «جوان» می‌گوید: باید قانونی تدوین شود که مردان پس از ازدواج، هر ماهه موظف به پرداخت مبلغی برای بیمه کردن مهریه همسرشان به شرکت‌های بیمه گذار باشند که در ازای آن در صورت طلاق، شرکت بیمه‌گذار ملزم به پرداخت مبلغی به اندازه حقوق پایه همان سال به صورت ماهیانه باشد و مبالغ حق بیمه ماهانه هم بر اساس مهریه زن متفاوت باشد و در چنین صورتی هم زنان به حق و حقوق خود می‌رسند و هم دیگر کسی برای مهریه به زندان نمی‌افتد. 

البته به رغم اصرار خبرنگار «جوان» برای ارائه راهکاری برای جایگزینی حبس بدهکاران مهریه، نمایندگان مجلس پیشنهادی ارائه نداند.
 
این در حالی است که با توجه به آسیب‌های زندان برای متهمان مهریه، به نظر می‌رسد مجلس، دولت و قوه قضائیه باید کار‌گروهی را برای بررسی و تبیین راهکار برای جایگرینی صدور حکم زندان برای بدهکاران مهریه تشکیل دهند.